ترتیب قرار گرفتن مطالب در کتاب

 

معمولاً هر کتاب از بخش های زیر تشکیل می‌گردد:

  • بسم‌الله

  • صفحه سفید

  • صفحه عنوان کتاب (شامل نام کتاب، نویسندگان، سال چاپ)

  • صفحه شناسنامه کتاب (فیپا در بالای صفحه و مشخصات کتاب در پایین صفحه قرار می‌گیرد)

  • صفحه تقدیم به

  • صفحه سپاسگزاری

  • پیشگفتار (در صورتی که پیشگفتار به صورت کلی گفته شده باشد)

  • صفحه فهرست مطالب

  • صفحه فهرست جدول‌ها، نمودارها، شکل‌ها

  • پیشگفتار (در صورتی که پیشگفتار در مورد محتوای کتاب باشد)

  • مقدمه

  • فصل اول و …..

  • پیوست یا ضمیمه

  • منابع

  • کتاب واژه

مقدمه (Introduction)

مقدمه کتاب توضیحاتی است در مورد یک قسمت خاص یا کل کتاب که فردی به غیر از نویسنده آن را می‌نویسد. مقدمه با مطالب کتاب ارتباط داشته و گاهی بدون خواندن مقدمه نمی‌توان به مطالب کتاب پی برد. مقدمه ‌یک کتاب در حکم فصل صفر کتاب است و در واقع، در مقدمه مطالبی معرفی می‌شود که در کتاب به تفصیل می‌آید. در نوشتن مقدمه مهمترین اصل، خلاقیت نویسنده است. در صورتی که در یک کتاب هم پیشگفتار نوشته شود و هم مقدمه، هر یک معنای بخصوصی دارد اما در صورتی که تنها یکی از آنها در ابتدای کتاب نگارش شود بایستی مطالب هر دور ا در بر بگیرد و کار هر دو را انجام دهد.

 کسی که نوشتن مقدمه را بر عهده می‌گیرد می‌تواند در بخش مقدمه کتاب از موارد زیر سخن بگوید:

  • اهمیت کتاب و تأثیری که نویسنده یا کتاب در زندگی او داشته است.

  • در مورد رابطه خود با نویسنده

  • برای نوشتن مقدمه نسخه ویرایش شده یک کتاب، می‌توان در مورد تفاوتهای نسخه قدیمی و جدید نوشت.

پیشگفتار (front matter

پیشگفتار بخش آغازین یک کتاب است که هدف و ساختار اثر را شرح می‌دهد. پیشگفتار نوشته‌ای است که توسط نویسنده کتاب نوشته می‌شود. در بخش پیشگفتار کتاب، معمولاً در مورد موارد زیر مطالبی نوشته می‌شود:

  • دلیل نوشتن کتاب و اهمیت کتاب برای نویسنده

  • کسی یا چیزی که انگیزه نوشتن این کتاب رو در نویسنده بوجود آورده

  • دیدگاه و آموزه‌هایی که خواننده بعد از مطالعه کتاب کسب خواهد کرد

  • اتفاقات دوران تألیف کتاب

  • آموخته‌های خود

  • مشکلاتی که در مسیر تألیف با آن مواجه شده‌اید.

  • روش تحقیق

  • منابع مورد استفاده

  • سپاسگزاری از همکارانی که در تألیف کتاب کمک کرده‌اند.

  • مدت زمان تألیف کتاب

  • پیشنهاد در مورد نحوه خواندن کتاب

 البته تمامی کتابها مانند کتابهای تخیلی نیاز به پیشگفتار ندارند. پیشگفتار بایستی حتماً به صورت خلاصه و در حد ممکن در یک صفحه گنجانده شود و عاری از اشکالات املایی و نگارشی باشد.

 تفاوت‌های پیشگفتار و مقدمه

  • مقدمه، توضیحاتی هست که کسی به غیر از نویسنده در مورد کتاب می‌نویسد. در حالی که پیشگفتار، توضیح مختصری درباره کتاب است که خود نویسنده آن را می‌نویسد.

  • در پیشگفتار، نویسنده مستقیماً با مخاطب در مورد محتوای کتاب، دلیل نگارش کتاب و اهمیتی که کتاب برای خود نویسنده دارد صحبت می‌کند اما در مقدمه فرد دیگری در موردکتاب و نویسنده صحبت می‌کند.

  • در بخش مقدمه بخشی از مباحث کتاب و توضیحاتی در مورد فصل‌ها و ارتباط آنها با یکدیگر ذکر می‌گردد اما در پیشگفتار نباید وارد مباحث علمی کتاب شد.

  • مقدمه معمولاً طرح اولیه کتاب را به طور خلاصه بیان می‌کند و مؤلف هدف از نگارش کتاب را به خواننده توضیح می‌دهد. در حالی که در بخش پیشگفتار در مورد نحوه تهیه کتاب، تشکر از دست اندرکاران نشر و چاپ صبحت می‌شود.

نکته ۱: در چاپ افست (تیراژ ۱۰۰۰ نسخه به بالا) تعداد کل صفحات کتاب می بایست مضربی از ۸ باشد (به دلیل استفاده از زینک)، و به ازاء تعداد صفحات کمتر از مضرب ۸، صفحه سفید به کتاب اضافه می شود که جز تعداد صفحات کتاب در نظر گرفته نمی شود. به عنوان مثال به کتاب ۸۵ صفحه ای ۳ صفحه سفید اضافه می شود.

نکته ۲: در چاپ دیجیتال (تیراژ محدود)، صفحه سفیدی به کار اضافه نمی شود مگر اینکه تعداد صفحات فرد باشد که در این صورت یک صفحه سفید به کتاب اضافه می شود.

نکته ۳: سعی شود که تعداد کل صفحات کتاب زوج باشد.